ETXEARI ETA ETXEKOEI BURUZKOAK

 

• Afaldu nahi ez duenaren afaria beti prest.
• Auzoan uso, etxean otso.
• Egur zaharra, su txarra.
• Errezo luzea eta afari motza.
• Ezkondu eta damutu.
• Ezkondutako urtea eta txerria hildako urtea onenak.
• Haurrak hazi, nekeak bizi.
• Idiari adarretatik, pertsonari hitzetik.
• Lehenengo andrea da emazte, bigarrena senikide, hirugarrena gaitz eta kalte.
• Umearen zentzuna, etxean entzuna.

 

KLIMARI BURUZKOAK

 

• Abenduko eguna, argitu orduko iluna.
• Azaroa bero, negua gero.
• Azaroa hotz, negua motz.
• Eguzkia nora, zapiak hara.
• Elur urte, gari urte.
• Elur-melur ez nauk hire beldur, badiat etxean arto eta egur.
• Ezkur urte, elur urte.
• Goiz gorri, arrats euri.
• Goiz guztiak du bere arratsaldea.
• Goizean oskorri, gauean iturri.
• Urtarril hotza, neguaren bihotza.

 

GORPUTZ ATALEI BURUZKOAK

 

• Bihotzaren giltza, mihia.
• Bururik ez eta txapela nahi.
• Bururik nekatzen ez duenak, hankak nekatu behar.
• Gezurrak buztana labur.
• Lehengo lepotik orain ere burua.
• Non gogoa han zangoa.
• Txapela buruan, ibili munduan.
• Txapelik handienak ez du buru hutsik betetzen.
• Zenbat buru, hainbat aburu.
• Zer ikusi, hura ikasi.

 

ANIMALIEI BURUZKOAK

 

• A zer parea, karakola eta barea!
• Asto joan eta mando etorri.
• Han eta hemen txakurrak oinutsik.
• Hurrengo kukua ez du horrek entzungo.
• Kukuak oker jo.
• Mando merkea, nagusiaren nekea.
• Oilo ibiltaria, azeriak jaten.
• Okila kantetan (kantatzen), euria atetan.
• Otsoa aipatu eta otsoa atean.
• Txakurraren gau erdiko ametsak.
• Zerri gosetiak, ezkurrak amets.
• Zozoak beleari, ipurbeltz.

 

OFIZIOEI BURUZKOAK

 

• Alferra beti lanez betea.
• Apaizak azken hitza bere.
• Azeria oiloen predikaria.
• Errementariaren etxean, zotza burduntzi.
• Eskola-mutilak sasirik sasi, asko jan, eta gutxi ikasi.
• Geroa alferraren leloa.
• Itsuen herrian begibakarra alkate.
• Marinelaren emaztea, goizean senardun, arratsaldean alargun.
• Oinezkorik nahi ez, zaldizkorik etorri ez.

 

BESTETARIKOAK

 

• Abere gaiztoa da gorrotoa.
• Ardo gozoak, lau begi eta oinik ez.
• Baleki gazteak, baleza zaharrak.
• Baleuka eta balitz, elkarren ondoan dabiltz.
• Dagoenean bon-bon, ez dagoenean egon.
• Ezinak ez du legerik.
• Gogko tokian, aldaparik ez.
• Hala ez baldin bada, halatsu.
• Haritz eroriari, orok egur.
• Hil eta gero, salda bero.
• Hori eta atariko haizea bat.
• Jakiteak ez du ogirik jaten.
• Kupel txarretik, ardo onik ez.
• Lehen hala, orain honela, gero ez jakin nola.
• Nori berea, Jaunaren legea, nori berea da gizalegea.
• Neke gaberik, ez da bizitzerik.
• Nori berea da zuzenbidea.
• Ogi gogorrari hagin zorrotza.
• Su gaberik ez da kerik.
• Ulertze onari, hitz gutxi.
• Urak bide eginen du.
• Urrutiko intxaurrak hamalau, bertara joan eta lau.
• Ustea ez da jakitea.
• Usteak erdia hutsa eta beste erdia putza.
• Zereko zera zertan dela zereko zerarekin.
• Zeurea egin artean mantso eta mantso; zeurea eginez gero zantzo eta zantzo.
• Zure izenean eta nire gizenean.